- ویژگی­ های معماری ایران از زمان فتح مسلمانان تا پایان سده­ ی سوم هجری:      

1- بر پایه‌یسنت‌­های معماری ساسانی توسعه یافت؛

2- نوعی هماهنگی بین معماری طاق­دار و ستون­دار ساسانی با نیازها و ویژگی­های اسلامی را نشان می­دهد.

- نظام معماری اسلامی، مستقیماً ریشه در سنت ساسانی داشته است.

- ابتدا ساختار کلی مسجد به شیوه­ای ستون­دار، یعنی با شبستان­‌های ستون‌­دار (چهل ستونی) و حیاط ساخته می‌­شد که جهت آن رو به قبله بود.

- از کهن‌­ترین مساجد شناخته شده در ایران، عبارت‌­اند از: تاریخانه ­ی دامغان، مسجد فهرج یزد، مسجد جامع شوش، مسجد جامع سیراف (بوشهر) و مسجد جامع اصفهان.

- دلیل استفاده از آجر در دوره‌­ی اسلامی:             

1- به دلیل سادگی و ایجاد ترکیب‌­های متفاوت       2- دوام بیش­تر نسبت به چوب     3- ارزان­تر بودن از سنگ

4- کار سریع­تر و انعطاف­پذیرتر از سنگ                       5- توانایی ایجاد هر بنایی با هر قابلیت

- یکی از عناصر مورد توجه در ساخت آرامگاه­ های این دوره، آرامگاه­‌های گنبدپوش است که ریشه در آتشکده‌­های ساسانی دارد.

- در معماری این دوره، وجود دو عنصر ایوان و گنبد در شکل اصلی فضا به بناهای مذهبی ایران، حالت عظمت و شکوهمندی می­‌بخشد.

- اقلام سته (برگرفته از خط کوفی) : شامل خطوط شش­گانه‌­ی محقق، ریحان، ثلث، نسخ، رقاع و توقیع

سعید کمالو

منبع: قلم چی